Suðurströndin á bíl

Leiðin og vegalengdir

Suðurströndin er sá hluti þjóðvegar 1, Hringvegarins, sem liggur austur frá Reykjavík milli jökla og hafs. Hér eru helstu viðkomustaðirnir í röð, með vegalengdum úr opinberri vegalengdatöflu Vegagerðarinnar:

Keflavíkurflugvöllur, þar sem þú sækir bílinn hjá okkur, er rétt við Keflavík. Aksturstími: á 90 km/klst., mesta leyfilega hraða á Íslandi, er Vík minnst tvær klukkustundir frá Reykjavík og Jökulsárlón meira en fjórar. Visit Iceland segir lónið um fimm klukkustundir austur af höfuðborginni. Stopp, veður og vegaframkvæmdir lengja tímann.

Dagsferð eða fleiri dagar?

• Dagsferð til Víkur: um 370 km fram og til baka frá Reykjavík, eða um 450 km frá Keflavíkurflugvelli — minnst fjórar klukkustundir í akstri áður en þú stoppar nokkurs staðar. Seljalandsfoss, Skógafoss, Sólheimajökull, Dyrhólaey og Reynisfjara eru öll á leiðinni, svo leggðu snemma af stað.
• Jökulsárlón: tveir dagar eða fleiri. Fram og til baka frá Reykjavík eru um 760 km — of langt fyrir einn dag. Gistu í grennd við Vík eða á Kirkjubæjarklaustri, skoðaðu Fjaðrárgljúfur, Skaftafell og Jökulsárlón á öðrum degi og aktu til baka á þeim þriðja, eða haltu áfram austur.
• Að vetri er aðeins um fjögurra til fimm klukkustunda birta í desember, svo jafnvel ferð til Víkur þýðir akstur í myrkri. Gistu á leiðinni og hafðu varadag.

Frá Seljalandsfossi til Víkur

• Seljalandsfoss er fossinn sem hægt er að ganga á bak við. Stígnum á bak við hann getur verið lokað þegar ís gerir hann hættulegan; virtu lokunina.
• Skógafoss, 29 km austar, er um 60 m hár. Horfðu á hann neðan frá eða gakktu upp tröppurnar við hlið hans til að sjá hann ofan frá; snjór og ís geta gert tröppurnar hálar.
• Sólheimajökull, 11 km frá Skógum, er skriðjökull. Safetravel varar við því að aðstæður við jökuljaðarinn breytist hratt og að íshryggurinn milli lónanna sé óstöðugur: farðu ekki út á ísinn, haltu þig frá lónunum og farðu aðeins upp á jökulinn með leiðsögumanni.
• Dyrhólaey, 19 km frá Vík, er höfði og friðland. Frá 1. maí til 25. júní getur hlutum hennar verið lokað til að vernda varpfugla; fylgdu skiltunum og haltu þig frá bjargbrúnunum.
• Vík er þorpið við enda dagsferðarinnar, með sjálfsafgreiðslustöð fyrir eldsneyti sem er opin allan sólarhringinn.

Reynisfjara: haltu þig frá öldunum

• Haltu þig langt frá flæðarmálinu.
• Snúðu aldrei baki í hafið.
• Hafðu börnin hjá þér allan tímann.
• Haltu þig frá berginu: þar hrynur grjót.

Viðvörunarljós við innganginn sýna hættustig dagsins. Safetravel útskýrir þau: gult — vertu á varðbergi og farðu varlega; appelsínugult — vertu minnst 25 m frá sjónum; rautt — fjörunni er lokað, svo horfðu á af útsýnissvæðinu. Yfirvöld á staðnum geta lokað fjörunni með skömmum fyrirvara: virtu lokunina.

Haltu sömu fjarlægð á öllum svörtu fjörunum á þessari strönd, líka á Demantsströndinni.

Frá Vík að Jökulsárlóni

• Fjaðrárgljúfur er gljúfur rétt við þjóðveg 1, vestan við Kirkjubæjarklaustur, og þangað komast litlir bílar allt árið. Leggðu á aðalbílastæðinu og haltu þig á merktum stíg. Aktu ekki áfram eftir F206, veginum norður að Laka: leiguskilmálar okkar banna hann öllum bílum (gr. 16).
• Kirkjubæjarklaustur, 73 km frá Vík yfir Mýrdalssand, er góður gististaður á milli Suðurstrandarinnar og Skaftafells.
• Skaftafell, 69 km lengra, handan Skeiðarársands, er hluti af Vatnajökulsþjóðgarði. Gestastofan er opin allt árið og stuttar, auðveldar gönguleiðir liggja að Svartafossi og Skaftafellsjökli.
• Jökulsárlón og Demantsströndin, 57 km austan við Skaftafell: jökullónið og Fellsfjara, svarta fjaran sem ferðamenn kalla Demantsströndina (Diamond Beach), liggja hvort sínum megin við þjóðveg 1 á Breiðamerkursandi. Þar er opið allt árið og landverðir eru á vakt alla daga.

Jöklar: aðeins með viðurkenndum leiðsögumanni

Sólheimajökull og skriðjöklarnir í Skaftafelli virðast nálægir og auðveldir. Farðu aldrei upp á jökul á eigin vegum: farðu aðeins með viðurkenndum jöklaleiðsögumanni sem þekkir svæðið og leggur til réttan búnað. Aðstæður við jökuljaðarinn breytast frá degi til dags. Sama gildir um íshella að vetri: heimsæktu þá aðeins með viðurkenndum ferðaþjónustuaðila.

Bílastæðagjöld

Flestir staðirnir í þessari leiðsögn innheimta bílastæðagjald eftir bílnúmeri: Seljalandsfoss, Skógafoss, Sólheimajökull, Dyrhólaey, Reynisfjara, Fjaðrárgljúfur, Skaftafell og Jökulsárlón. Greiddu á staðnum, í greiðsluvél eða í appinu sem skiltin nefna: Parka nær yfir marga staði og við Seljalandsfoss er greitt með Checkit.

Skaftafell og Jökulsárlón tilheyra Vatnajökulsþjóðgarði: greiddu í greiðsluvélunum á bílastæðinu eða á netinu. Gjaldið gildir til miðnættis þann dag sem greitt er, og af því er veittur 50% afsláttur ef þú hefur þegar komið á annað gjaldskylt svæði þjóðgarðsins sama dag (gjaldskrá).

Verð breytast oft, svo við birtum þau ekki. Berist ógreitt gjald okkur áframsendum við það til þín eða látum gefa það út beint á þig, og innheimtum 10 € umsýslugjald okkar. Nánar á síðunni Veggjöld og bílastæði.

Vindur, sandur og aska

Vindurinn er mesta hættan á þessari leið. Hviður geta verið mun sterkari en meðalvindurinn við fjöll og á opnum söndum, og í viðvörunum Veðurstofunnar vegna vinds á Suðurlandi hafa verið nefnd svæðin undir Eyjafjöllum (við Seljalandsfoss og Skógafoss), í Mýrdal (við Vík) og í Öræfum (við Skaftafell).

Austan við Vík liggur þjóðvegur 1 yfir Mýrdalssand og vestan við Skaftafell yfir Skeiðarársand: víðáttumikla sanda neðan jöklanna. Veðurstofan segir sandfok af þessum söndum nokkuð algengt. Í hvassviðri fjúka sandur og eldfjallaaska yfir veginn og geta skemmt lakk og gler á fáeinum klukkustundum.

1. Áður en þú leggur af stað skaltu athuga viðvaranir á vedur.is og vegakortið og vindhviður á umferdin.is.
2. Ef appelsínugul viðvörun er í gildi skaltu aðeins aka ef þú nauðsynlega þarft; ef rauð viðvörun er í gildi skaltu ekki ferðast.
3. Leggðu bílnum upp í vindinn, opnaðu eina hurð í einu og haltu þétt um hana (leiguskilmálar 18).
4. Ef vegurinn fram undan er lokaður skaltu bíða þar til hann opnast eða snúa við.

Fjörur, ár og umferðarreglur

• Stoppaðu aðeins á bílastæðum og merktum svæðum, aldrei á veginum eða í vegkantinum til að taka mynd.
• Einbreiðar brýr eru enn á þjóðvegi 1 — 29 árið 2023 samkvæmt Vegagerðinni. Hægðu á þér; bíllinn sem kemur fyrst að brúnni fer fyrstur yfir.
• Kindur geta verið á veginum eða við hann. Hægðu á þér þegar þú sérð þær: engin vernd nær til tjóns sem dýr valda eða eiga hlut að (36(d)).
• Hraði: hámarkshraði á vegum með bundnu slitlagi utan þéttbýlis er 90 km/klst., og í vindi, rigningu eða hálku er öruggur hraði minni. Nánar: Hámarkshraði og sektir.

Suðurströndin að vetri

• Stuttir dagar: í desember er aðeins um fjögurra til fimm klukkustunda birta. Skipuleggðu lengstu kaflana í birtu.
• Lokanir: snjór, hálka og óveður geta lokað vegum með skömmum fyrirvara. Athugaðu umferdin.is fyrir hvern áfanga.
• Á áningarstöðum getur stígnum á bak við Seljalandsfoss verið lokað og tröppurnar við Skógafoss verið hálar.
• Dekk og bíll: allir bílar eru á vetrardekkjum frá 1. nóvember til 14. apríl án aukagjalds, og frá nóvember til mars mælum við eindregið með fjórhjóladrifi eða 4×4.
• Ef þú festist skaltu halda þig í eða við bílinn og hringja í 112 í neyð. Vegna bílsins geturðu hringt í okkur allan sólarhringinn í +354 779 9499.

Nánar: Bílaleiga á Íslandi að vetri og Færð á vegum.

Eldsneyti og hvaða bíl

Eldsneytisstöðvar eru á leiðinni. N1 telur til dæmis upp stöðvar á Hvolsvelli, í Vík, á Kirkjubæjarklaustri, á Fagurhólsmýri (milli Skaftafells og Jökulsárlóns) og á Höfn; stöðvarnar í Vík, á Kirkjubæjarklaustri og á Fagurhólsmýri eru sjálfsafgreiðslustöðvar, opnar allan sólarhringinn. Frá Kirkjubæjarklaustri að Fagurhólsmýri eru 90 km, svo fylltu á þegar tankurinn er hálfur. Sjálfsafgreiðsludælur krefjast yfirleitt korts með PIN-númeri: sjá Eldsneyti og greiðsla við dælu.

Hringvegurinn hefur verið með bundnu slitlagi allan hringinn síðan 2019, og vegalengdatafla Vegagerðarinnar telur alla leiðina frá Reykjavík að Jökulsárlóni með bundnu slitlagi. Frá u.þ.b. maí til september ræður Everyday-bíll vel við hana; veldu stærri bíl vegna þæginda eða farangurs. Frá nóvember til mars mælum við eindregið með fjórhjóladrifi eða 4×4: Comfort eða 4×4 Adventure. Nánar: Hvaða bíl þarf ég?.

Spurningar um akstur á Suðurströndinni